Người Sài Gòn xưa đọc báo buổi chiều...

ID: 1507808719
10 Bài viết 0 Được cảm ơn
16:55 PM, 26-10-2017 #1

Người Sài Gòn xưa đọc báo buổi chiều...

nguoi-sai-gon-xua-doc-bao-buoi-chieu

 

 

Hơn 40 năm nay, người Sài Gòn đọc báo vào buổi sáng. Do đó, trong quyển truyện “mùa hè Năm Petrus” tôi có tả cảnh trẻ em bán báo Sài Gòn thời trước 1975 phát hành vào buổi sáng.

Nhiều bậc trưởng thượng cho rằng tôi đã viết sai nên tôi đã tìm lại các báo xưa viết về việc xuất bản báo tại Sài Gòn trước kia và tôi nhận thấy mình đã hoàn toàn… sai.

image

Nếu các bạn nào ở trạc tuổi tôi học bài tập đọc “tả cảnh sinh hoạt buổi tối nhà em” thì thường nhớ câu “Anh em tôi ngồi học bài, mẹ tôi ngồi may vá và ba tôi ngồi đọc báo”. Bỗng dưng tôi nhớ lại hình ảnh, mỗi buổi chiều ba tôi đi làm từ công sở về thường mang theo tờ báo mới ra buổi chiều để tối, sau khi cơm nước xong, ông nàm đọc như báo Phổ Thông (số tháng 8/1961) “tối nay ăn cơm xong, thầy nằm ghế xích đu đọc báo…” Cụ thể hơn trong tác phẩm Thư Nhà (Bách khoa số 1.3.1962) nhà văn Võ Phiến viết:

“Mới ba bốn giờ chiều đã có tiếng rao báo sớm chạy trên các đại lộ, trung tâm đô thành. Rồi thì tiếng rao ấy lan dần mau chóng tới các khu phố. Vậy là cho đến 8, 9 giờ tối, người bán báo len lỏi vào các xóm lao động ngoại ô la lớn bất ngờ, tiếng nghe ấy vẫn cứ hấp dẫn cho tới khuya, khi ta đang ngồi trước một tô mì, tô phở trong tiệm, người bán báo loáng thoáng rảo qua một vòng khắp các bàn ăn chìa ra sấp báo, ta vẫn thấy tò mò kích thích, tưởng còn có hi vọng tìm thấy trong ấy một tin tức gì mới khác thêm nữa…”

Và nhà thơ Thái Ngọc San đã viết trong tạp chí Ý Thức vào tháng 4 năm 1971:

“Cái khung cảnh gây cho tôi nhiều hứng khởi nhất những ngày ở Sài Gòn, là vào những buổi chiều khi xuống bến xe lam nhằm vào lúc những tờ báo mới ra đời. Đấy là hình ảnh những anh công nhân kê vai vác từng kiện báo lớn, những người đàn bà, những chị thanh nữ thoăn thoắt xếp gấp vội vàng bên vỉa hè, những đứa bé lăng xăng chạy lui chạy tới đưa tay mớ gọi báo mới, báo mới. Chen lẫn trong rừng ngựa xe người ngợm mắc cửi, nếp sinh hoạt nầy mỗi chiều được nhóm lên một lần, hoạt náo như một khu chợ”
20110714-Nhom_y_thYc_2

Và xem một cái quảng cáo cho tờ nhật báo sắp ra: “Bạn đọc chú ý. Muốn biết thời sự nóng hổi hãy mua báo Sóng Thần. Nhật báo Sóng Thần sẽ có mặt trên các sạp báo lúc 3 giờ chiều ngày…”

Tôi tự đặt câu hỏi và cũng tự trả lời: Tại sao các “Nhựt trình, hay Nhựt (nhật) báo trước kia lại ra buổi chiều. Đơn giản vì báo buổi chiều có thể thông tin đến người đọc tất cả tin tức, sự kiện nóng xẩy ra trong buổi sáng. Thí dụ, sáng ngày 1 có tin giá xăng lên thì người dân đã biết ngay chứ không phải đợi đến sáng ngày 2 mới được biết. Thoạt đầu nhiều báo ra lúc 5 giờ chiều, sau đó cạnh tranh có báo ra lúc 4 giờ rồi ba giờ. Thậm chí có tờ nhựt trình mới ra đời thường cạnh tranh ra sớm hơn nữa, khoảng 12 đến 13 giờ đã có báo.  (vì số lượng in không nhiều). Lẩm cẩm, ngồi chiết tự hai chữ “Nhựt trình” hay “Nhật báo” thì ta thấy nghĩa là “trình hay báo chuyện hằng ngày”

Để có tờ báo ra buổi chiều thì giờ lên khuôn những trang nằm (cho những tran cố định, không cần tính thời sự) của các tờ báo lúc ấy thường vào buổi sáng. Đi ngược dòng thời gian, vào khoảng năm 1934, tờ Ngọ Báo lên khuôn báo vào buổi trưa theo bài viết của Tế Xuyên “Một hôm vào buổi trưa, Ngọ Báo sắp lên khuôn thì có người cho tin sốt dẻo…” Ông Châu Lang, chủ bút báo Sài Gòn Mai trả lời phỏng vấn của ký giả báo Văn Đàn (Sài Gòn): “Chúng tôi làm việc từ năm giờ sáng và 9 giờ báo đã lên khuôn chờ cho máy chạy, công việc toàn soạn xong khoảng 8 giờ, chúng tôi tản mát đi mỗi người một ngả rồi chừng 10 giờ mới trở lại làm việc tiếp, lo bài vở cho trương trong số báo sau”.

Untitled

Để có được tờ báo ra buổi chiều và sau đó cố gắng ra báo trước hoặc sau 12 giờ trưa hàng ngày thì thời đó, các ký giả “chân chạy (săn tin) và “chân nằm” (các biên tập viên) đều làm việc từ lúc sáng sớm. Nhà văn Bình Nguyên Lộc 5 giờ sáng đã đi đến tòa soạn. Bài học vào nghề đầu tiên của ký giả, theo hồi ký của nhà báo Lê Thiệp khi nhận việc tại một tòa soạn “Chúng tôi làm việc sớm, năm giờ sáng đã bắt đầu rồi. Vì thế tôi, trước hết là phải dậy sớm đến tòa soạn cỡ chưa đến 5 giờ sáng”.

Nhìn lại, bây giờ ta có thói quen đọc báo buổi sáng ngày 2 để biết tin tức ngày 1 chỉ vì một thời gian trước đây chúng ta không có nhật báo mà chỉ có tuần báo. Mà tuần báo, hay báo cách nhật thì cần gì tin tức nóng sốt, đọc vào buổi chiều, buổi sáng hay buổi tối hoặc hai ba ngày đọc cũng chẳng sao. Lúc ấy, chỉ có nhật báo là Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, Sài Gòn giải phóng mà những tờ báo nầy cũng chẳng cần phải cạnh tranh vì mỗi báo có nhiệm vụ riêng của mình, chẳng ai giành thị phần của ai.

nhandan_1493232055_VnEx

Dần dần, theo thời gian các tờ tuần báo tiến lên nhật báo và cái nếp ra báo vào buổi sáng vẫn tiếp tục duy trì và người đọc muốn tìm thông tin nóng hổi “bù thổi, bù coi” thì vào báo mạng!

Trích trong tập “Sài Gòn dòng sông tuổi thơ” của tác giả Lê Văn Nghĩa

(ảnh: internet)

Các tin đã xem